جستجو:
نسخه قابل چاپ ارسال به دوستان ذخیره
کد خبر : 15 زمان انتشار : 23 اسفند 1389 01:01:00
علی کاظم نادری

نماد گرایی در سینما

نماد گرایی در سینما با پیدایش سینماتو گراف در سال 1895 و گذر از دوران ابتدایی آن که وظیفه اش ثبت و ضبط وقایع روز مره و مصوری از زندگی مردم آن دوران بود ، زمینه تولد سینمای مستند به وجود آمد.

نماد گرایی در سینما

در همان سالهای ابتدایی توسط پیشکسوتان تاریخ سینما ، مونتاژ وارد سینما شد ورفته رفته توسط افرادی چون آیزنشتاین ، پودوفکین و کولشوف به اوج خود رسید.

با گذر زمان و و عجین شدن سینما در زندگی روز مره مردم، کارگردانان و فیلمسازان ، بخاطر جنبه سرگرمی سینما و بیان احساسات مردم ،آنرا بهترین وسیله و رسانه ای یافتندکه تاکنون اختراع شده بود. چرا که سینما با اینکه واقعیت نبود ، اما می توانست بیان کننده واقعیت ها باشد.

برشی از زندگی همراه با تلخی ها و شیرین کامی های روز مره که می توانست برای مخاطب با پرداختی هوشمندانه وبا ساختاری هنرمندانه از جذابیت ، سرگرمی و نکات آموزشی برخوردار باشد.

با اضافه شدن صدابه سینما و کشف کاربردهای هنری آن و پذیرش از سوی کارگردانان و مخالفین که سینما را فقط بیان تصویری می دانستند و استفاده از صدا را در ابتدا قبول نداشتند و بر علیه آن بیا نیه هم صادر کرده بودند، در سال 1927 صدا بطور جدی با فیلم خواننده جاز ساخته آلن کراسلند وارد سینما شد.

با توسعه سالنهای نمایش و همه گیر شدن سینما در سراسر جهان ، سبک ها ، فرم ها و ساختارهای مختلفی توسط هنر مندان و فیلمسازان به دنیای هنر عرضه شد و این هنر جادویی وسیله و ابزاری شد در دست هنر مندان و سینماگران تا با استفاده از آن افکار و ایده های خود را بشکلی هنر مندانه ارائه نمایند.

حالا دیگر سینما ، تصویر متحرک نبود ، بلکه هنر مند فیلمساز با تمهیدات و تکنیک های در اختیار ، بر خلاف صحنه نمایش و تئاتر می توانست با ذهن خلاق خود نبض مخاطب را در دست گرفته و آنچه در مخیله خود داشت با بیان هنری ودر قالب سینما به مخاطبین عرضه نماید. سینما ، در جهت اهداف خود همه هنرهای دیگر را بکار گرفت وهمین وام گیری از هنرها باعث شد ، استفاده از نور ، رنگ ، میزانسن ، آکسسوار ، موسیقی ، دکور ، معماری ، رقص و حرکات موزون و .... باعت ابداع نمادهایی در سینما شوند.

 استفاده از رنگها و روانشناسی و تاثیر آنها بر روح و روان آدمی ، مانند آبی نشانی از آرامش و معنویت ، قرمز، خشونت، پرخاشگری ، سفید ، نماد صلح ، معنویت و حالت روحانیت و فرشته ، وسیاه نماد دنیای تاریکی و مرگ و ... بهترین نماد گرایی از رنگ را کریستف کیشلوفسکی کارگردان شهیر لهستانی در سه گانه ای که نما د سه رنگ پرچم فرانسه است ، استفاده کرده و در این آثار بخصوص فیلم زیبا و ماندگار آبی ، محصول سال 1993 که از این رنگ که نشانی از ایمان ، بردباری و ایثار است ، بدرستی استفاده نموده است .

آبی ، رنگی که در یاس و ناامیدی ژولی را به زندگی امیدوار می کند. در این فیلم کیشلوفسکی در همان سکانس ابتدایی از ماشین که نمادی از زندگی است و چرخش می لنگد دونفر علیرغم سفر طولانی که از دید دختر بچه با نماهایی فلو به تصویر کشیده شده است ، پیاده می شوند. بوق های رهگذران ، خبر از حادثه ای ناگوار می دهد .پیاده شدن دختر وپدر برای لحظه ای نشان از پیاده شدن آنها از ماشین زندگی است. کاغذ زرورق شکلات و رقص آن در باد ، نشانی از خوشبختی است که به باد سرنوشت سپرده می شود. و... نماد گرایی در سینما قدمتی طولانی دارد و استفاده از این نماد ها به ابتدای تاریخ سینما بر می گردد.

آیزنشتاین ، کارگردان و بزرگترین نظریه پردازمونتاز سینمای روسیه ، بارها در آثار خود از نماد گرایی استفاده کرده است ، نشان دادن مجسمه ها، بالارفتن از پله ها، سایه های بلند و... در کنا رمونتاژ خلاقانه ایزنشتاین فیلمهای اورا در جهت هنر جمعی آن دوران جذاب کرده است.

در سال 1941 اورسن ولز با فیلم همشهری کین ، با میزانسنی زیبا و عمق میدان زیاد برای کشف راز گل سرخ و سرک کشیدن خبرنگاری درزندگی خصوصی کین به بهترین شیوه از نمادگرایی با بهره گیری از نور ، صحنه آرایی ، عمق میدان ، فیلمبرداری ، قاب بندی و کمپوزیسیون مناسب استفاده کرده است.

در سکانس ابتدایی ، دوربین آرام آرام از پشت نرده های ملک شخصی کین تیلت می کند وبالا می رود ، از تابلو عبور ممنوع رد می شود واز دور خانه شخصی کین را که ابتدا در نمایی خیلی دور قرار داشت ، نشان می دهد و رفته رفته با نماهای نزدیک و نزدیک تر تماشاچی را به ملک کین نزدیک می کند.

در این سکانس ، دوربین بعنوان یک کاشف و راز گشا ، علی رغم تابلو ورود ممنوع و ملک شخصی ، مرزها را می شکند و وارد حریم آقای کین می شود. در صحنه کتابخانه کین ، طراحی صحنه طوری است که ابتدا مخاطب به یاد گاو صندوق بانکها می افتد. آدم ها با نور پردازی حساب شده و صورت های تاریک و نامشخص ، نمادی از انسانهایی هستند که هنوز راز این کتابخانه و آقای کین را کشف نکرده اند.

در صحنه کتابخانه با فلاش بکی به گذشته کین می رویم و چه خوب این صحنه توسط یک سند سفید رنگ با صحنه سفید برف بازی کودکی کین دیزالو می شود. در صحنه بازی کودکانه کین ، ولز ، با کادر بندی مناسب اورا در مرکز کادر قرار داده که با سورتمه اش مشغول بازی است . سورتمه ای که مونس تنهایی کودک است که هنگام رفتن به شهر علی رغم میل او از او گرفته می شود و نماد معصومیت از دست رفته اوست. در نمایی ، قاب در قاب دوربین کمی عقب می کشد و کودک را در حیاط نشان می دهد که رفته رفته کوچک شده تا در حد یک قاب کوچک در می آید و ما در این میزانسن جدید ، پدر خواند، وکیل معدن چی و مادر کین را می بینیم که دارند در باره کین صحبت می کنند و در باره آینده اش تصمیم می گیرند.

در این صحنه ،بدرستی از میزانسن مثلثی استفاده شده است و مادر که نقش اصلی را دارد در حرکتی حساب شده به راس کادر می آید و با اشاره به کودک با وکیل صحبت می کند. و پدر خوانده در رتیه سوم و فور گراند قرار می گیرد. در فیلم در باره الی ساخته اصغر فرهادی هم نمونه های زیادی از نماد گرایی وجود دارد. فیلم الی با تم دروغ شروع می شود.

در این فیلم ، سفر نمادی از خود شناسی است ، در سفر است که انسانها رابطه های درونی خود را آشکار می کنند. فیلم الی از دل تاریکی شروع می شود.صندوق صدقات ، نمادی از روزنه نور است ،. خانه ویلایی ، با پنجره های شکسته نمادی از فضای نا امن و شکسته آدم های قصه است.انسانهایی که به همدیگر دروغ می گویند و همدیگر را کاملا نمی شناسند.(باتشکر از استاد سعید احمدی)

آخرین اخبار
OK
نام :
ایمیل :
دیدگاه :
آدرس ايميل شما:
آدرس ايميل گيرندگان:
هر یک از ایمیل ها را در یک سطر وارد نمایید، حداکثر ۲۰ آدرس

Valid XHTML 1.0 Transitional

كليه حقوق برای سینما خبر محفوظ است، استفاده از مطالب با ذكر منبع بلامانع است.

طراحی و تولید: گروه مهندسی انگاره نت. Copyright © 2011